لیبل شبنم طرح یا برچسبی است که طی چند ساله اخیر استفاده از آن رایج شده است و کاربرد آن در واقع کنترل و مبارزه با قاچاق کالا به ویژه کالاهای وارداتی به کشور است.
مفهوم لیبل شبنم که به عنوان طرح شبنم نیز از آن یاد میشود شامل یک شبکه بازرسی میشود که تحت نظارت مردم است.
معنای کلی و اصلی طرح شبنم
نحوه استفاده و به کارگیری طرح لیبل شبنم به این صورت است که کالاها و اقلام مصرفی داخلی و خارجی به واسطه این برچسب دارای یک کد یکتای اختصاصی جهت رهگیری خواهند بود، حال کاربرد و قابلیت این کد چیست؟
به واسطه این کد امکان رهگیری کالا از زمان تولید تا مصرف به راحتی میسر خواهد بود.
کد مربوطه شامل اطلاعات و مشخصات زیر خواهد بود:
- کلیه مشخصات کالا
- خرید و فروش کالا
- جابجایی کالا(شامل کلیه مشخصات شرکت نظیر انتقال مالکیتی، بدون انتقال مالکیتی و یا انتقال فیزیکی)
عناصر اصلی طرح شبنم
برچسب اصالت کالا(طرح شبنم) چهار عنصر اصلی را شامل میشود که عبارتند از:
- کدگزاری بر روی محصول
- قابل رهگیری بودن محصول
- مشارکت مردم در نظارت بر روی کالا
- بازرسی محصول
لزوم استفاده از لیبل شبنم توسط سازمان غذا و دارو
خرید و مصرف محصولات بهداشتی و خوراکی از لحاظ صحت، سلامت و کیفیت برای خریداران از اهمیت ویژهای برخوردار است، مخصوصا اگر این محصولات جزو کالاهای وارداتی باشند. در چنین شرایطی سازمانهای مربوطه از جمله سازمان غذا و دارو کنترل و نظارت ویژهای از مرحله تولید و انتقال کالا تا مرحله عرضه به مشتریان را اعمال خواهند کرد.
در همین راستا سازمان غذا و دارو فروشندگان و سازمانهای عرضه کننده محصولات سلامت محور را موظف به استفاده از لیبل شبنم یا همان لیبل اصالت کالا کرده است. حال این محصولات در ارتباط با سلامت انسان کدامند؟
- انواع خوراکیها
- محصولات آرایشی و بهداشتی
- محصولات دارویی
- تجهیزات پزشکی
در نهایت سازمان غذا و دارو با این اقدام موفق شده از عرضه کالاهای قاچاق و تقلبی جلوگیری به عمل آورد و کالاهای وارداتی قانونی و محصولات داخلی باکیفیت و دارای اصالت را از این طریق به مردم معرفی کند و به مصرف کنندگان جهت شناسایی محصول باکیفیت و معتبر کمک نماید.
هدف کلی و نهایی از ایجاد لیبل شبنم
به صورت کلی میتوان اینگونه بیان کرد که هدف از ایجاد این طرح کنترل و نظارت مصرف کنندگان بر روی کالاهای خریداری شده است.
همچنین هدف نهایی و کلی ایجاد چنین طرحی را میتوان به صورت خلاصه در نظارت مردم بر کلیه کالاهای بازار اعم از کالاهای داخلی و خارجی عنوان نمود.
در نهایت نیز هدف کلی این طرح، شفافیت در مبادلات اقتصادی را نشانه گرفته است.
تقلب در استفاده از لیبل شبنم
با توجه به اهمیت و کاربرد برچسب شبنم که به عنوان نشانهای جهت شناخت کالای با اصالت و باکیفیت شناخته میشود برخی از افراد به منظور گمراه کردن خریداران و به فروش رساندن محصولات تقلبی و بی کیفیت خود اقدام به جعل لیبل شبنم مینمایند.
سازمان غذا و دارو نیز جهت رفع این مشکل و جلوگیری از گمراهی مردم چارهای اندیشیده است و آن این است که بعد از گذشت مدتی از اعلام رسمی این سازمان، لیبلها دچار تغییر ظاهری میشوند؛ در نتیجه، این امر مانع افزایش کپی برداری از لیبل شبنم میگردد.
خرید کالاهای بدون لیبل شبنم
برخی ازکالاهایی که فاقد لیبل شبنم هستند مانند محصولات آرایشی و عطر در صورتی که از مراکز معتبر خریداری شوند به عنوان محصول اصل و باکیفیت قابل استفاده خواهند بود و این اطمینان در صورتی حاصل میشود که به کیفیت محصولات عرضه کننده اطمینان راسخ داشته باشید، دلیل این اعتماد را میتوانیم اینگونه بیان کنیم که برخی از این محصولات فاقد برچسب شبنم از طریق روشهای انسانی و تجارت چمدانی وارد کشور شدهاند و تقلبی نیستند بلکه تنها روش ورود آنها به کشور متفاوت و غیرقانونی بوده است؛ یعنی در این نوع تجارتها، برخلاف قاعدههای وارداتی و صادراتی کشورها عمل شده است. (البته در قانون جدید این محصولات هم شامل لیبل شبنم می شوند)
اطمینان به لیبل شبنم و استعلام آن
همانطور که عنوان شد برچسبهای اصالت کالا که با عنوان برچسب یا همان لیبل شبنم شناخته میشوند جهت جلوگیری از استفاده محصولات تقلبی و بی کیفیت مورد استفاده قرار میگیرند که از طریق بارکد موجود بر روی آنها قابلیت استعلام دارند و این استعلام گیری از سه طریق امکانپذیر است:
- شماره گیری تلفن گویای مرکز و اعلام بارکد محصول
- ارسال بارکد به صورت پیامک
- مراجعه به سایت شبنم و درج بارکد محصول در سایت
در نتیجه با استفاده از هر یک از روشهای بالا میتوانید از اصالت و کیفیت محصول خریداری شده خود اطمینان حاصل کنید.
لازم به ذکر است چنانچه حین خرید با محصولی موجه شدید که لیبل شبنم موجود بر روی آن فاقد بارکد یا دارای بارکد معیوب بود میتوانید گزارش این تخلف را از طریق سه روش ذکر شده به اطلاع سازمان مربوطه برسانید تا این امر از جانب بازرسین مورد بررسی و پیگیری قرار گیرد.
جمع بندی نهایی
در نتیجه به صورت کلی و با استناد به مطالب عنوان شده در این مقاله پیرامون طرح شبنم میتوان اینگونه بیان کرد که وجود طرح شبنم بر روی بسته بندی محصول نشان دهنده اصالت کالا و کیفیت آن است اما در مواقعی ممکن است با برچسب اصالت تقلبی روبرو باشیم که در این صورت بایستی جهت اطمینان خاطر از اصالت کالا نسبت به استعلام گیری بارکد برچسب مذکور اقدام نماییم.